كه شب زنده دارى از او فوت شده باشد و همه روزها را روزه نباشد يا تنها به واجبات اكتفا نمايد . چنانچه مىفرمايد : نوم على يقين خير من عبادة مع الشّك يعنى : جواب با يقين بهتر از عبادتى است كه با شك باشد . اگر صبر كنيد بر اين اعتقاد و اخلاق اسلامى ، نزد من پسنديده‌تر است تا آنكه هر يك از شما عملش به قدر تمام اعمال شما باشد . چيزى كه بر شما مىترسم اينست كه بعد از من دنيا بر شما گشوده شود ، و روابط شما با يك ديگر تيره شود و هر يك منكر ديگرى باشيد . در اين صورت اهل آسمانها منكر شما مىشوند ( يعنى رابطهء شما با يك ديگر كه قطع شد رابطه شما از خدا و عالم غيب نيز قطع مىشود ) - پس كسى كه صبر كند و خويشتن دارى نمايد ، به نهايت ثواب كامياب مىشود . سپس حضرت آيه را قرائت فرمود : . . . وَ لَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . « 1 » يعنى : هر آينه البته پاداش مىدهم صبركنندگان را به بهتر از آنچه عمل كرده‌اند . روى جابر بن عبد اللَّه عن النبى صلّى اللَّه عليه و آله : أنّه سئل عن الإيمان فقال الصّبر . جابر بن عبد اللَّه نقل مىكند كه از پيغمبر اكرم سؤال شد : كه ايمان چيست ؟ فرمود : ايمان صبر است . مرحوم شهيد ميفرمايد : اين نظير حديث مشهورى است ، كه پيغمبر اكرم فرمود : « الحج عرفه » در صورتى كه عرفه يكى از اعمال حج است . همين طور صبر يكى از اركان ايمان است . 5 - قال ( صلّى اللَّه عليه و آله ) أفضل الأعمال ما اكرهت عليه النّفوس . برترين اعمال و كارها ، عملى است كه خودت را وادار به انجام آن كنى . يعنى انسان براى ارضاء شهوات با ميل و رغبت خودش مىرود . اما براى انجام نماز شب بايد خود را وادار كند ، زيرا كراهت دارد كه نيمه شب در هواى سرد برخيزد و تهجد به جا آورد ، پس بايد خود را وادار به انجام آن كند . و همچنين ساير اعمال نظير آن . 6 - قيل اوحى اللَّه الى داود ( عليه السّلام ) تخلّق باخلاقى و انّ من اخلاقى الصّبر . گفته‌اند : وحى شد به حضرت داود از طرف خداوند كه متخلق باخلاق من شو و همانا بعضى از اخلاق من صبر است . 7 - عن ابن عبّاس ( رضى اللَّه عنه ) لمّا دخل رسول اللَّه ( صلّى اللَّه عليه و آله ) على الانصار فقال

--> ( 1 ) سورهء نحل ، آيهء 96